112.pl - pożary, wypadki, zdarzenia kryminalne

Urazy stawów kończyn

Człowiek aby zapewnić sobie zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych jest zmuszony poruszać się. Ruch służy nie tylko zdobywaniu pożywienia, ucieczce przed niebezpieczeństwem czy poszukiwaniu schronienia. Wykreowany przez nas świat, jest obecnie większym sprawcą urazów aniżeli świat człowieka pierwotnego. Uprawiamy sporty, chodzimy po utwardzonych powierzchniach, pracujemy na wysokości, ulegamy wypadkom...  Jednym z najczęstszych urazów jakich doznaje człowiek jest skręcenie stawu.

Definicje:

Skręcenie jest wykonaniem ruchu w stawie, powodującym przekroczenie wytrzymałości elementów stawu (np..więzadeł, torebki stawowej). 
Zwichnięcie jest nieprawidłowym przemieszczeniem powierzchni stawowych, co powoduje uszkodzenie elementów stawu. Przemieszczenie to może być czasowe lub bez powrotu do fizjologicznej pozycji.

Skręcenie:

Objawy:
Ból - uszkodzenia tkanek i narządów charakteryzują się odczuwaniem bólu. Ból może nie pojawić się od razu.
Obrzęk - uszkodzenia tkanek powodują wynaczynienie się krwi. Mogą powstać zasinienia. Obrzęk i zasinienie mogą pojawić się po pewnym czasie.
Zniesienie funkcji - uszkodzona kończyna nie może podjąć prawidłowej funkcji.

• Oceń stan poszkodowanego. Sprawdź obecność podstawowych czynności życiowych.

• Zbierz wywiad. Pomoże to w zlokalizowaniu miejsca urazu bez dodatkowego sprawiania bólu przez badanie.
• Wspieraj rozmową.
• Jeśli trzeba - wezwij pomoc!
• Wykonaj badanie wskazanego miejsca (badanie miejscowe). Jeśli mechanizm urazu sugeruje, że mogą współistnieć inne urazy wykonaj pełne badanie urazowe.
• Zdejmij, jeśli to możliwe obuwie, odzież, a szczególnie biżuterię - narastający obrzęk może uniemożliwić późniejsze zdjęcie np. zegarka, obrączki, buta - a nawet doprowadzić do niedokrwienia;
• Kończynę górną możesz zaopatrzyć za pomocą prowizorycznego temblaku wykonanego z odzieży. Jeśli dysponujesz chustą trójkątną wykonaj temblak.
• Kończynę dolną ze względu na jej funkcję utrzymywania ciężaru ciała, trudno unieruchomić. Najlepszym sposobem jest zrezygnowanie z chodzenia, wezwanie pomocy i skorzystanie z transportu samochodowego.

Tzw. "rozchodzenie" nie jest właściwym sposobem postępowania ponieważ może pogłębić uraz.

Ból i obrzęk można zmniejszyć przez schładzanie miejsca urazu np. chłodnymi okładami. Jeśli chcesz zastosować lód, pamiętaj, że nie może on mieć bezpośredniego kontaktu ze skórą - kontakt może wywołać uszkodzenie skóry i tkanek położonych głębiej. Umieść lód w plastikowym worku a następnie owiń go np. ręcznikiem. Tak przygotowany okład możesz stosować bezpiecznie.

Zwichnięcie:

Zwichnięcie jest szczególnym urazem, który może być niebezpieczny. Postępowanie jest identyczne jak przy skręceniach. Ponad to należy pamiętać o dodatkowych zasadach:

Nie prostuj, nie zginaj na siłę zwichniętej kończyny - możesz pogłębić uraz. Unieruchom ją w pozycji zastanej.;
Jeśli występują objawy niedokrwienia czy ucisku na nerwy tj.: zasinienie/zblednięcie kończyny, drętwienie, brak czucia itp. Natychmiast wezwij pomoc!

Rafał Kasperczyk LIBRA Centrum Usług Medycznych i Szkoleniowych.
Prawa autorskie zastrzeżone. Kopiowanie, przetwarzanie i druk bez zezwolenia autora zabronione. Dz. U. nr 24 z 1994-02-04 Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych.